Ενημερώσου

Ο όρος «κακοποίηση του παιδιού» ή «παιδική κακοποίηση»

Ο όρος «κακοποίηση/παραμέληση του παιδιού» αναγνωρίσθηκε ως αυτοτελές φαινόμενο μόλις στα μέσα του 20ου αιώνα, παρά το γεγονός ότι το φαινόμενο της θυματοποίησης των παιδιών περιγράφεται στην παγκόσμια ιστορία από τους μυθολογικούς ακόμη χρόνους. Η ιστορία καταγράφει πλήθος παραδειγμάτων ακραίων μορφών εκμετάλλευσης και κακομεταχείρισης παιδιών όλων των ηλικιών, τόσο από τους γονείς τους, όσο και από την ίδια την κοινωνία.

Αρχικά το φαινόμενο περιγράφτηκε ως «σύνδρομο του κακοποιημένου παιδιού» στα πλαίσια της παιδιατρικής επιστήμης, ενώ σταδιακά αναγνωρίστηκε ως ένα παγκόσμιο πρόβλημα που διακυβεύει τη σωματική και ψυχική υγεία, την ανάπτυξη, ακόμα και τη ζωή των παιδιών-θυμάτων.

Η Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού του ΟΗΕ (1979) και η παγκόσμια υιοθέτησή της, έχουν συμβάλλει όχι μόνο στην αναγνώριση του ιδιαίτερα σοβαρού και εκτεταμένου προβλήματος αλλά και σε μια διεθνή κινητοποίηση με τη μορφή μιας «ειρηνικής επανάστασης» για την αντιμετώπιση και την πρόληψή της κακοποίησης ή παραμέλησης των παιδιών.

Το 1999 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας κατέληξε σε συγκεκριμένο ορισμό του φαινομένου της κακοποίησης-παραμέλησης των παιδιών, ο οποίος αναγνωρίζει το φαινόμενο της βίας ενάντια στα παιδιά ως ένα πρόβλημα που αφορά στη δημόσια υγεία και το γνωστοποίησε μέσω μιας παγκόσμιας εκστρατείας.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, «Η κακοποίηση ή κακομεταχείριση του παιδιού περιλαμβάνει όλες τις μορφές σωματικής ή συναισθηματικής κακής μεταχείρισης, σεξουαλικής παραβίασης, παραμέλησης ή παραμελημένης θεραπευτικής αντιμετώπισης ή εκμετάλλευσης για εμπορικούς σκοπούς, η οποία καταλήγει σε συγκεκριμένη ή εν δυνάμει βλάβη που αφορά τη ζωή και την ανάπτυξη του παιδιού, στο πλαίσιο μιας σχέσης ευθύνης, εμπιστοσύνης και δύναμης» (W.H.O.,1999).

Τα ιδιαίτερα σημαντικά χαρακτηριστικά του ορισμού αυτού αναφέρονται α) στο εύρος της κακοποίησης ή παραμέλησης των παιδιών, β) στην εν δυνάμει βλάβη, δηλαδή όχι μόνο στη συγκεκριμένη βλάβη που καταγράφεται τον παρόντα χρόνο, αλλά και σε αυτήν που προμηνύεται και γ) στην ποιότητα της σχέσης μεταξύ ενήλικα και παιδιού.

Μάθε εδώ πώς μπορείς και εσύ να συμβάλλεις στην εκστρατεία ενημέρωσης.

Βασικές μορφές της «κακοποίησης του παιδιού»

Οι κυριότερες μορφές που εμφανίζει η «κακοποίηση του παιδιού», είτε μεμονωμένα είτε συνδυαστικά, είναι οι παρακάτω:

  • Η σωματική κακοποίηση
  • Η σεξουαλική κακοποίηση
  • Η συναισθηματική κακοποίηση
  • Η παραμέληση ή έκθεση παιδιών σε κίνδυνο
  • Η εκμετάλλευση ανηλίκων για εμπορικούς σκοπούς

Η  αποστολή του Σωματείου ΕΛΙΖΑ είναι να προλαμβάνεται το φαινόμενο της κακοποίησης ή παραμέλησης των παιδιών προτού εμφανιστεί,  η προστασία όσων παιδιών βρίσκονται σε κίνδυνο και η παροχή εξατομικευμένης θεραπείας σε παιδιά που βίωσαν κακοποίηση ή παραμέληση.

Στην Ελλάδα η πραγματική έκταση του φαινομένου φαίνεται από τα αποτελέσματα στατιστικών (στοιχεία από Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού, Becan Study 2012 κα):

  • 1 στα 2 παιδιά έχει πέσει θύμα τουλάχιστον μιας ανεπιθύμητης εμπειρίας σωματικής βίας
  • 1 στα 10 παιδιά βίωσε τουλάχιστον 1 περιστατικό σεξουαλικής βίας
  • σχεδόν 3 στα 10 παιδιά (28%) είναι θύματα παραμέλησης
  • λιγότερες από 1 στις 10 σοβαρές περιπτώσεις καταγράφονται σε υπηρεσίες, ενώ 9 στις 10 παραμένουν χωρίς διάγνωση, προστασία και αντιμετώπιση.

Δυστυχώς και στη χώρα μας η κοινή γνώμη έχει συγκλονιστεί από περιπτώσεις βίαιων περιστατικών κακοποίησής παιδιών, με πιο πρόσφατο παράδειγμα την περίπτωση της τετράχρονης Άννυς Μπορίσοβα, που κακοποιήθηκε μέχρι θανάτου από τον βιολογικό της πατέρα στην Αθήνα το 2015. Υπάρχουν όμως πολλές περιπτώσεις που δεν φτάνουν ποτέ στη δημοσιότητα.

Δεν επιτρέπεται να χαθεί κανένα άλλο παιδί, για αυτό μάθετε εδώ πώς μπορείτε και εσείς να συμβάλλετε στην προσπάθειά μας.