Καθώς οι θερμοκρασίες αυξάνονται και τα καλοκαίρια γίνονται πιο ζεστά και έντονα, ένας σημαντικός, και συχνά υποτιμημένος, κίνδυνος έρχεται στην επιφάνεια: η παιδική παραμέληση που σχετίζεται με τη ζέστη.
Η έκθεση σε υψηλές θερμοκρασίες δεν επηρεάζει μόνο το σώμα, αλλά και την ψυχική κατάσταση των ενηλίκων. Η κόπωση, η νευρικότητα και η μειωμένη υπομονή είναι συχνά συμπτώματα των πολύ ζεστών ημερών. Αυτές οι αλλαγές μπορεί να οδηγήσουν τους γονείς ή τους φροντιστές να γίνονται λιγότερο προσεκτικοί, να παίρνουν βεβιασμένες αποφάσεις ή χωρίς να το θέλουν, να αφήνουν τα παιδιά χωρίς την απαραίτητη φροντίδα και επίβλεψη.
Τι μας λέει η επιστήμη;
Διεθνείς έρευνες επισημαίνουν τέσσερις βασικούς μηχανισμούς μέσα από τους οποίους η ζέστη αυξάνει τον κίνδυνο για την παραμέληση παιδιών:
- Περισσότερη ένταση, λιγότερη υπομονή:
Τις ζεστές ημέρες, οι ενήλικες γίνονται πιο επιθετικοί, ενώ τα παιδιά παρουσιάζουν περισσότερη ανησυχία και ένταση (Hsiang et al., 2013· Ranson, 2014).
- Μειωμένη συγκέντρωση και ψυχική κόπωση:
Η ζέστη επηρεάζει αρνητικά τη γνωστική λειτουργία και την ψυχική υγεία. Οι γονείς μπορεί να νιώθουν εξάντληση ή να έχουν μειωμένη κρίση, κάτι που δυσκολεύει τη φροντίδα των παιδιών (Taylor et al., 2016· Park et al., 2020).
- Αλλαγές στον καθημερινό ρυθμό:
Σε ακραίες θερμοκρασίες, αλλάζει ο τρόπος που περνούν τον χρόνο οι οικογένειες. Αυτό μπορεί να σημαίνει λιγότερη επίβλεψη ή και καθυστέρηση στην αναγνώριση μιας επικίνδυνης κατάστασης (Graff Zivin & Neidell, 2014).
🡪 Πιο επικίνδυνο περιβάλλον για τα παιδιά:
Η ζέστη αυξάνει τον κίνδυνο τραυματισμών και ατυχημάτων: π.χ Τα ανοιχτά παράθυρα γίνονται κίνδυνος πτώσης (Harris et al., 2011)
Παιδιά ξεχνιούνται σε αυτοκίνητα, όπου η θερμοκρασία ανεβαίνει γρήγορα σε επικίνδυνα επίπεδα (Levenson, 2023)
Πισίνες και άλλες υδάτινες επιφάνειες είναι πιο επικίνδυνες χωρίς σωστή επίβλεψη (Chauvin et al., 2020)
Που εμφανίζεται πιο συχνά το πρόβλημα;
Με βάση τις μελέτες, διαπιστώνεται ότι η παραμέληση και όχι κάποια άλλη μορφή κακοποίησης, επηρεάζεται περισσότερο από τη ζέστη. Καθώς βρέθηκε πως τις πολύ ζεστές ημέρες, αυξάνονται οι περιπτώσεις όπου μικρά παιδιά μένουν χωρίς επίβλεψη ή φροντίδα, κάτι που τα εκθέτει σε σοβαρούς κινδύνους.
Τι μπορούμε να κάνουμε;
Ενημέρωση: Οι γονείς και φροντιστές χρειάζονται σαφείς πληροφορίες για τους κινδύνους της ζέστης.
Πρόληψη: Δροσερά περιβάλλοντα, σωστή ενυδάτωση και συνεχής επίβλεψη είναι ζωτικής σημασίας.
Η παιδική προστασία το καλοκαίρι δεν είναι απλώς θέμα φροντίδας αλλά είναι θέμα επιβίωσης. Η πρόληψη είναι στο χέρι όλων μας.
Αν θέλετε περισσότερες πληροφορίες ή εργαλεία ενημέρωσης για γονείς και φροντιστές, μπορείτε να καλέσετε Δωρεάν στη Γραμμή 10454 του ΕΛΙΖΑ.
Μεταξία Δημητράκη
Κοινωνική Λειτουργός (MSc), Συστημική Ψυχοθεραπεύτρια
Χειρίστρια Γραμμής ΕΛΙΖΑ 10454
